نوشته ها
انواع، علائم، روشهای تشخیص و درمان تومورهای مغزی
تومورهای مغزی
تومورهای مغزی به تجمع غیرطبیعی سلولها در مغز یا نواحی اطراف آن اطلاق میشود. این تومورها میتوانند خوشخیم (غیرسرطانی) یا بدخیم (سرطانی) باشند و بسته به نوع، محل و اندازه آنها، تأثیرات متفاوتی بر روی عملکرد مغز و کیفیت زندگی فرد داشته باشند. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی انواع تومورهای مغزی، علائم آنها، روشهای تشخیص و درمانهای جراحی و پرتو درمانی خواهیم پرداخت.
▎۱. انواع تومورهای مغزی
▎۱.۱. تومورهای اولیه
تومورهای اولیه از سلولهای مغز یا بافتهای اطراف آن نشأت میگیرند و شامل انواع زیر هستند:
- گلیوما: این نوع تومور از سلولهای گلیال (سلولهای پشتیبان مغز) تشکیل میشود و شامل انواع مختلفی مانند آستروسیتوما، اولیگودندروما و میکروگلیوم است.
- مننژیوما: این تومور از مننژ (پوشش مغز) نشأت میگیرد و معمولاً خوشخیم است.
- مدولوبلاستوما: این نوع تومور بیشتر در کودکان دیده میشود و از سلولهای عصبی در مغز نشأت میگیرد.
- تومورهای بینایی (پیتویتری): این تومورها در غده هیپوفیز قرار دارند و میتوانند بر روی بینایی تأثیر بگذارند.
▎۱.۲. تومورهای ثانویه
تومورهای ثانویه یا متاستاتیک از تومورهای دیگر بدن به مغز منتقل میشوند. شایعترین انواع سرطانهایی که به مغز متاستاز میدهند شامل سرطانهای ریه، پستان، روده بزرگ و ملانوما هستند.
▎۲. علائم تومورهای مغزی
علائم تومورهای مغزی به محل و اندازه تومور بستگی دارد. برخی از علائم شایع عبارتند از:
- سردرد: سردردهای مکرر و شدید که ممکن است با تهوع یا استفراغ همراه باشد.
- مشکلات بینایی: مانند تاری دید، دوبینی یا کاهش بینایی.
- ضعف یا بیحسی: در یک یا چند اندام بدن.
- اختلالات گفتاری: مشکلات در صحبت کردن یا فهمیدن کلمات.
- تغییرات خلق و خو: تغییرات ناگهانی در رفتار یا خلق و خو.
- تشنج: بروز تشنجهای ناگهانی که قبلاً در فرد وجود نداشتهاند.
- مشکلات تعادل و هماهنگی: دشواری در حفظ تعادل یا انجام حرکات هماهنگ.
▎۳. روشهای تشخیص
▎۳.۱. تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی
پزشک ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و معاینه فیزیکی انجام میدهد تا علائم عصبی را ارزیابی کند.
▎۳.۲. آزمایشات تصویربرداری
- MRI (تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی): این روش برای شناسایی تومورها و تعیین محل آنها بسیار مؤثر است.
- CT اسکن (تصویربرداری کامپیوتری): این روش نیز برای شناسایی تومورهای مغزی استفاده میشود، به ویژه در موارد اضطراری.
▎۳.۳. بیوپسی
در برخی موارد، پزشک ممکن است نیاز به انجام بیوپسی (نمونهبرداری) داشته باشد تا نوع تومور را مشخص کند. این کار معمولاً تحت هدایت MRI یا CT انجام میشود.
▎۳.۴. آزمایشات خون
آزمایشات خون ممکن است برای بررسی وضعیت کلی سلامتی بیمار و شناسایی عوامل خطر انجام شود.
▎۴. درمانهای تومورهای مغزی
▎۴.۱. درمان جراحی
جراحی یکی از اصلیترین روشهای درمان تومورهای مغزی است و شامل موارد زیر میشود:
- جراحی باز: در این روش، جراح با ایجاد یک برش بزرگ در سر، تومور را خارج میکند. هدف اصلی حذف کامل تومور است.
- جراحی اندوسکوپی: در این روش، جراح از ابزارهای کوچک و دوربین استفاده میکند تا تومور را از طریق برشهای کوچک خارج کند. این روش معمولاً برای تومورهایی که در نواحی عمیقتر مغز قرار دارند، استفاده میشود.
- جراحی هدفمند (Stereotactic Surgery): این روش شامل استفاده از فناوری تصویربرداری برای هدایت دقیق جراح به محل تومور است.
▎۴.۲. پرتو درمانی
پرتو درمانی از تابش اشعه برای کشتن سلولهای سرطانی استفاده میکند و معمولاً پس از جراحی برای کاهش خطر عود مجدد تومور تجویز میشود. انواع پرتو درمانی شامل:
- پرتو درمانی خارجی: اشعه از یک دستگاه خارجی به سمت تومور تابانده میشود.
- پرتو درمانی داخلی (براکی تراپی): مواد رادیواکتیو مستقیماً در نزدیکی یا داخل تومور قرار داده میشوند.
▎۴.۳. شیمی درمانی
در برخی موارد، شیمی درمانی برای کشتن سلولهای سرطانی یا جلوگیری از رشد آنها مورد استفاده قرار میگیرد. این روش معمولاً در ترکیب با جراحی یا پرتو درمانی استفاده میشود.
▎۴.۴. درمانهای هدفمند
این نوع درمانها شامل داروهایی هستند که به طور خاص بر روی سلولهای سرطانی تأثیر میگذارند و میتوانند عوارض جانبی کمتری نسبت به شیمی درمانی داشته باشند.
▎۴.۵. درمانهای حمایتی
این نوع درمانها برای مدیریت علائم و عوارض جانبی ناشی از تومور یا درمانهای آن استفاده میشود و شامل فیزیوتراپی، کاردرمانی و مشاوره روانشناسی است.
▎نتیجهگیری
تومورهای مغزی یک چالش جدی برای سلامت فرد محسوب میشوند و نیاز به تشخیص زودهنگام و درمان مناسب دارند. آگاهی از علائم، روشهای تشخیص و گزینههای درمانی میتواند به بیماران کمک کند تا بهترین تصمیمات را برای مدیریت بیماری خود بگیرند. همکاری نزدیک بین پزشکان و بیماران در ارائه بهترین مراقبت ممکن نقش کلیدی ایفا میکند. با پیشرفتهای علمی و تکنولوژیکی، امید به بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به تومورهای مغزی روزبهروز افزایش مییابد.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.