نوشته ها
علائم بیماری پارکینسون، روشهای تشخیص و داروهای مورد استفاده
بیماری پارکینسون
بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی پیشرفته است که بر حرکت تأثیر میگذارد و به تدریج باعث ناتوانی در انجام فعالیتهای روزمره میشود. این بیماری به دلیل کاهش سطح دوپامین در مغز ایجاد میشود و میتواند علائم حرکتی و غیرحرکتی متعددی را به همراه داشته باشد. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی علائم بیماری، روشهای تشخیص و داروهای مورد استفاده خواهیم پرداخت.
۱. علائم بیماری پارکینسون
بیماری پارکینسون به طور کلی به دو دسته علائم حرکتی و غیرحرکتی تقسیم میشود.
الف) علائم حرکتی
- لرزش: یکی از شناختهشدهترین علائم پارکینسون، لرزش در دستها و پاها است. این لرزش معمولاً در حال استراحت مشاهده میشود و ممکن است به تدریج تشدید شود.
- سفتی عضلانی: بیماران ممکن است احساس سفتی و تنش در عضلات خود داشته باشند که میتواند دامنه حرکتی آنها را محدود کند.
- کندی حرکت (برادیکینزی): این علامت به کاهش سرعت انجام حرکات اشاره دارد و ممکن است بیماران را در انجام فعالیتهای روزمره دچار مشکل کند.
- عدم تعادل و اختلال در راه رفتن: بیماران ممکن است دچار مشکلاتی در حفظ تعادل و هماهنگی شوند و این میتواند منجر به افتادن آنها شود.
- تغییرات در حالت صورت: به دلیل کاهش حرکت عضلات صورت، بیماران ممکن است دچار چهرهای بدون احساس (mask-like face) شوند.
ب) علائم غیرحرکتی
- اختلالات خواب: بیماران پارکینسون ممکن است در خوابیدن مشکل داشته باشند و دچار بیخوابی یا خوابگردی شوند.
- افسردگی و اضطراب: بسیاری از بیماران با مشکلات عاطفی مواجه میشوند و ممکن است دچار افسردگی و اضطراب شوند.
- مشکلات شناختی: در مراحل پیشرفته بیماری، بیماران ممکن است دچار مشکلات شناختی، از جمله اختلال در حافظه و تفکر شوند.
- تغییرات در ادراک حسی: برخی بیماران ممکن است دچار مشکلات حسی، مانند کاهش حس بویایی یا چشایی شوند.
- مشکلات گوارشی: این مشکلات شامل یبوست و اختلال در بلع است که میتواند کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.
۲. روشهای تشخیص بیماری پارکینسون
تشخیص بیماری پارکینسون معمولاً بر اساس تاریخچه پزشکی و بررسی علائم بیمار انجام میشود. روشهای زیر نیز به تشخیص کمک میکنند:
- معاینه بالینی: پزشک ممکن است به دقت علائم حرکتی و غیرحرکتی بیمار را بررسی کند و از بیمار در مورد تاریخچه بیماری و تغییرات آن سؤال کند.
- تصویربرداری MRI و CT: این روشها ممکن است برای رد کردن سایر اختلالات مغزی مانند تومورها یا سکتهها مورد استفاده قرار گیرند. در حالی که MRI و CT به طور خاص نمیتوانند پارکینسون را تشخیص دهند، اما میتوانند سایر علل احتمالی علائم را شناسایی کنند.
- نوار عصب (EMG): این آزمایش به ارزیابی فعالیت الکتریکی عضلات و عصبها کمک میکند و میتواند به تشخیص اختلالات عصبی کمک کند.
- تست پاسخ به لواندودید: این تست شامل تجویز داروی لواندودید (L-DOPA) است و اگر بیمار به این دارو پاسخ مثبت دهد، این میتواند نشانهای از پارکینسون باشد.
۳. گزینههای درمانی بیماری پارکینسون
درمان بیماری پارکینسون به صورت فردی و بر اساس شدت علائم و نیازهای بیمار تنظیم میشود. گزینههای درمانی شامل موارد زیر است:
- داروها:
- لواودوپا (Levodopa): این دارو به عنوان پیشساز دوپامین عمل میکند و میتواند علائم حرکتی را به طور مؤثری کاهش دهد. معمولاً با داروهای دیگری مانند کارbidopa ترکیب میشود تا عوارض جانبی را کاهش دهد.
- آگونیستهای دوپامین: این داروها مانند پرامیپکسول و روتینیتین به طور مستقیم به گیرندههای دوپامین در مغز متصل میشوند و میتوانند علائم را کاهش دهند.
- انزیمهای مهارکننده: داروهایی مانند امانتادین و مهارکنندههای COMT (کاتچول-O-متیل ترانسفراز) میتوانند به افزایش تأثیر لواودوپا کمک کنند.
- درمانهای غیر دارویی:
- فیزیوتراپی: این روش میتواند به بهبود حرکت و تعادل بیمار کمک کند.
- گفتار درمانی: در صورت بروز مشکلات گفتاری، این درمان میتواند به بهبود تواناییهای ارتباطی کمک کند.
- فعالیتهای ورزشی: ورزش منظم میتواند به بهبود کیفیت زندگی و کاهش علائم کمک کند.
- جراحی: در برخی موارد، جراحیهای خاصی مانند تحریک عمیق مغز (DBS) میتواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
نتیجهگیری
بیماری پارکینسون یک اختلال پیچیده است که تأثیرات عمیقی بر زندگی فرد و اطرافیان او دارد. شناسایی زودهنگام علائم و استفاده از روشهای تشخیصی مناسب میتواند به مدیریت بهتر بیماری کمک کند. با توجه به اینکه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، تمرکز بر روی بهبود کیفیت زندگی بیماران و ارائه مراقبتهای حمایتی از اهمیت بالایی برخوردار است.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.