نوشته ها
علائم بیماری پارکینسون
درک علائم حرکتی و غیر حرکتی
مقدمه
بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی پیشرفته است که به تدریج بر سیستم حرکتی و غیر حرکتی تأثیر میگذارد. این بیماری به دلیل مرگ نورونهای تولیدکننده دوپامین در مغز ایجاد میشود و میتواند به طیف وسیعی از علائم منجر شود. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی علائم حرکتی و غیر حرکتی بیماری پارکینسون خواهیم پرداخت.
۱. علائم حرکتی
علائم حرکتی بیماری پارکینسون معمولاً شامل سه علامت اصلی است: لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکت.
۱.۱. لرزش (Tremor)
لرزش یکی از بارزترین علائم بیماری پارکینسون است و معمولاً در دستها و پاها مشاهده میشود. این لرزش معمولاً در حالت استراحت بیشتر دیده میشود و ممکن است به صورت زیر باشد:
- لرزش استراحتی: این نوع لرزش زمانی که عضلات در حالت استراحت هستند، بروز میکند. معمولاً در دستها، انگشتان، چانه یا پاها مشاهده میشود.
- لرزش حین حرکت: در برخی موارد، لرزش ممکن است حین حرکت نیز بروز کند، اما معمولاً شدت آن کمتر از لرزش استراحتی است.
لرزش میتواند بر فعالیتهای روزمره فرد تأثیر بگذارد و منجر به مشکلاتی در نوشتن، غذا خوردن و انجام کارهای دقیق شود.
۱.۲. سفتی عضلانی (Rigidity)
سفتی عضلانی یکی دیگر از علائم حرکتی بیماری پارکینسون است که به احساس سختی و تنش در عضلات اشاره دارد. این سفتی ممکن است در هر یک از عضلات بدن بروز کند و معمولاً با درد و ناراحتی همراه است. ویژگیهای سفتی عضلانی شامل:
- سفتی متقارن: سفتی معمولاً به طور متقارن در دو طرف بدن مشاهده میشود.
- سفتی “چرخشی”: در برخی موارد، احساس سفتی ممکن است شبیه به چرخاندن یک دسته کلید باشد که به آن “سفتی چرخشی” گفته میشود.
سفتی عضلانی میتواند منجر به کاهش دامنه حرکتی و مشکلات در انجام فعالیتهای روزمره شود.
۱.۳. کندی حرکت (Bradykinesia)
کندی حرکت یکی از علائم کلیدی بیماری پارکینسون است که به تدریج بروز میکند. این علامت به کاهش سرعت و دقت حرکات اشاره دارد و میتواند تأثیرات زیر را داشته باشد:
- مشکلات در شروع حرکت: افراد مبتلا به پارکینسون ممکن است در شروع حرکت دچار مشکل شوند و نیاز به تلاش بیشتری برای شروع فعالیتهای روزمره داشته باشند.
- حرکتهای کوچکتر: حرکات ممکن است کوچکتر و کندتر شوند، که به آن “میکروگرافیا” (نوشتن با حروف کوچک) گفته میشود.
- کاهش پاسخهای حرکتی: افراد مبتلا ممکن است در پاسخ به محرکها کندتر عمل کنند.
این علائم میتوانند به تدریج کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند و منجر به مشکلات جدی در انجام فعالیتهای روزمره شوند.
۲. علائم غیر حرکتی
علاوه بر علائم حرکتی، بیماری پارکینسون میتواند به علائم غیر حرکتی نیز منجر شود که شامل مشکلات خواب، یبوست و افسردگی هستند.
۲.۱. مشکلات خواب (Sleep Disorders)
مشکلات خواب یکی از شایعترین علائم غیر حرکتی بیماری پارکینسون است. این مشکلات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- بیخوابی: افراد مبتلا ممکن است با مشکلاتی در خوابیدن مواجه شوند و نتوانند به راحتی بخوابند.
- خوابآلودگی روزانه: احساس خوابآلودگی در طول روز نیز رایج است و میتواند بر عملکرد روزمره تأثیر منفی بگذارد.
- خواب پریشان: برخی افراد ممکن است دچار خواب پریشان یا کابوسهای شبانه شوند که منجر به بیدار شدن مکرر در شب میشود.
این مشکلات خواب میتوانند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند و باعث خستگی و کاهش انرژی شوند.
۲.۲. یبوست (Constipation)
یبوست یکی دیگر از علائم غیر حرکتی رایج در بیماران مبتلا به پارکینسون است. این مشکل ممکن است ناشی از کاهش فعالیتهای حرکتی و تغییرات در عملکرد دستگاه گوارش باشد. ویژگیهای یبوست شامل:
- حرکت کم روده: کاهش تعداد دفعات دفع مدفوع و همچنین احساس ناراحتی هنگام دفع.
- مدفوع سخت: مدفوع ممکن است سختتر از حد معمول باشد که باعث ایجاد درد و ناراحتی شود.
مدیریت یبوست معمولاً نیازمند تغییرات در رژیم غذایی، افزایش مصرف مایعات و ورزش منظم است.
۲.۳. افسردگی (Depression)
افسردگی یکی از شایعترین مشکلات روانی در بیماران مبتلا به پارکینسون است. این مشکل ممکن است ناشی از تغییرات شیمیایی مغز یا واکنش طبیعی به تشخیص بیماری باشد. ویژگیهای افسردگی شامل:
- احساس ناامیدی: بیماران ممکن است احساس ناامیدی یا بیارزشی کنند.
- از دست دادن علاقه: کاهش علاقه به فعالیتهایی که قبلاً لذتبخش بودند.
- اختلالات خواب: افسردگی میتواند به مشکلات خواب منجر شود که خود باعث تشدید خستگی و کاهش انرژی میشود.
مدیریت افسردگی معمولاً نیازمند مشاوره روانشناسی، درمان دارویی و حمایت اجتماعی است.
نتیجهگیری
بیماری پارکینسون یک اختلال پیچیده است که علائم حرکتی و غیر حرکتی متعددی را ایجاد میکند. شناخت این علائم میتواند به تشخیص زودهنگام، مدیریت بهتر بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. همچنین، توجه به هر دو جنبه حرکتی و غیر حرکتی بیماری برای ارائه درمان مناسب و حمایتهای لازم ضروری است. با توجه به پیچیدگی این بیماری، همکاری نزدیک بین پزشکان، بیماران و خانوادهها اهمیت زیادی دارد تا بتوانند بهترین راهکارها را برای مدیریت بیماری پیدا کنند.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.