نوشته ها
ضایعه نخاعی و انواع آن
ضایعه نخاعی چیست؟
در فردی که سیستم عصبی بدنش سالم است، زمانی که تصمیم میگیرد راه برود و به آن فکر میکند، مغز او فرمان راه رفتن را به صورت یک پیام عصبی به نخاع میفرستد، در نخاع این پیامها خوانده میشود و عضلات پاها را فعال میکند و فرد به راه میافتد.
زمانی که نخاع آسیب میبیند، پیام عصبی متوقف میشود و به مقصد نمیرسد. در بدترین حالت فرد دیگر نمیتواند حرکت کند و از گردن به پایین هیچ حسی ندارد.
آسیب نخاعی چگونه ایجاد میشود؟
در دنیای امروز بهبود کیفیت زندگی در افراد ناتوان جسمی به عنوان یک هدف بازتوانی مطرح شده است. از جمله افراد ناتوان جسمی، معلولین ضایعات نخاعی هستند که اغلب در سنین پایین یا میانی عمر خود، دچار این معلولیت شدهاند. به دلیل استفاده روز افزون از اتومبیل و بالا رفتن آمار تصادفات و نیز جنگها، سالانه بسیاری از افراد دچار فلج ۲ اندام و فلج ۴ اندام میشوند.
از دیگر علل آسیب طناب نخاعی میتوان به سقوط، حوادث ورزشی و زخمهای ناشی از شلیک گلوله اشاره کرد .ضربههای وارد بر ستون مهرهای ممکن است باعث آسیب نخاع، ریشه اعصاب نخاعی و یا هر دو شود.
در مورد اعمال حرکتی ممکن است ضعف اندام یا فلج یک اندام و در مورد اعمال حسی ممکن است فقدان حس، کاهش حس، افزایش حساسیت یا احساسهای غیرطبیعی نظیر احساس سوزش یا کرختی بروز کند.
انواع ضایعه نخاعی
طناب نخاعی از زیر پیاز مغز (بصل النخاع) شروع میشود و انتهای آن در سطح مهره اول یا دوم کمری است. بنابراین طول نخاع نسبت به ستون فقرات کوتاهتر است (حدود ۲۵ سانتیمتر). انتهاییترین قسمت طناب نخاعی را به دلیل مخروطی بودن، مخروط انتهایی مینامند.
ریشههای اعصاب کمری و خاجی که از طناب نخاعی منشعب میشوند، نسبت به سایر ریشههای اعصاب نخاعی مسیر بیشتری را طی میکنند. ازطرفی چون این ریشهها (ریشههای کمری و خاجی) به صورت دم اسب از نخاع خارج میشوند، ناحیهای را ایجاد میکنند که منطقه دم اسبی مینامند.ضایعه نخاعی میتواند در دو سطح اتفاق بیفتد:
چنانچه ضایعه طناب نخاعی در سطح مهرههای سینهای و پایینتر از آن اتفاق بیفتد، باعث فلج در اندامهای تحتانی (پاراپلژی) میشود که در نتیجه فرد قادر به حرکت دادن پاها نمیباشد. این ضایعه نخاعی میتواند باعث اختلال در عملکرد روده، مثانه، اعمال جنسی، عمل عضلات سینهای و شکمی گردد.
چنانچه آسیب در ناحیه نخاع گردنی اتفاق بیفتد منجر به فلج در دو دست و دو پا (کوادری پلژی) میشود. در این صورت فرد علاوه بر اینکه قادر به حرکت پا نمیباشد، نمیتواند از دست و بازوهایش نیز همچون گذشته استفاده کند و در واقع هر چه محل ضایعه نخاعی به مغز نزدیکتر باشد سطح و شدت بیشتری از ضایعه نخاعی دیده میشود و بخش گستردهتری از ارگانها از عملکرد طبیعی خارج میشوند.
ضایعه نخاعی ناقص و کامل
ضایعات نخاعی میتوانند به دو گونه ضایعه نخاعی کامل و یا ناقص ایجاد شوند:
در موارد ضایعات نخاعی کامل، نخاع کاملا قطع میشود و فرد هیچ گونه حس و حرکتی در زیر سطوح صدمه نخواهد داشت. اما در ضایعه نخاعی ناقص، بعضی از حسها به طور خفیف در بخشهایی از سطوح ضایعه دیده همچنان باقی میماند.
شوک نخاعی چیست؟
شوک نخاعی پدیدهای بدخیم است که ممکن است در اثر آسیب نخاعی (SCI) اتفاق افتد؛ و باعث از دست رفتن یا کاهش مقطعی همه یا اغلب رفلکسهای نخاعی پایینتر از سطح آسیب شود. این شوک حداقل دو هفته به طول می انجامد.
درمان شوک نخاعی
درمان شوک نخاعی شامل اقدامات در فاز حاد نظیر ثابت نگه داشتن بدن و مخصوصا گردن، باز نگه داشتن راههای هوایی، استعمال دارو و جراحی، و در مراحل بعدی انجام درمان فیزیوتراپی برای رسیدن به حداکثر توانایی حرکتی است.
شما عزیزان می توانید که سوالات خود را با ما در میان بگذارید. با کلیک کردن اینجا سوالات خود را برسید.
مرکز فوق تخصصی مغز و اعصاب و نورون
برای دریافت اطلاعات بیشتر به بخش تماس با ما مراجعه کنید.
برای مشاهده پیج اینستاگرام مرکز تخصصی مغز و اعصاب نورون اصفهان کلیک کنید.