سونوگرافی داپلر عروق گردن
سونوگرافی داپلر عروق گردن :
مغز و قسمت عمده اعصاب مركزى از شريانهاي گردنى شامل عروق كاروتيد و ورتبرال خونرسانى مى شوند و توسط وريد ژوگولار خون برگشتى به قلب باز مى گردد.
اين شريانها مثل بقيه عروق بدن مي توانند دستخوش تغييرات آرتروسكلروتيك قرار گيرد و جدار داخلي كلسيفيه و يا منجر به تشكيل پلاك گردد.
وجود پلاك مى تواند منجر به عوارض گوناگوني از تنگي تا انسداد عروق و در نهايت با ممانعت در خونرساني بافت مغز موجب بروز پروسه هاي ايسكميك و سكته مغزى گردد كه خود اگر منجر به مرگ نشود بر اساس محل درگيرى ميتواند علت ناتواني هاى متعددى در فرد گردد.
حال شايد بتوان راحتتر به ارزش يك بررسي دقيق سونوگرافى داپلر از عروق و شريان هاى گردني شامل شريان كاروتيد، شريان ورتبرال و حتي وريد ژوگولر پى ببريم.
يك سونوگرافى داپلر خوب و دقيق ميتواند نقشه عروق گردنى و سرعت و ميزان جريان خونرساني را به ما نشان دهد، همچنين تشكيل پلاك هاي كلسيفيه و غير كلسيفيه و احيانا باريك شدگي عروق و درصد تنگی ايجاد شده و يا وجود انسداد را ميتوان به صورت كامل ارزيابي كرد و متعاقبا با بهترين تصميم در نحوه درمان از فجايعى غير قابل جبران جلوگيري كنيم.
برای انجام این آزمایش که با چند عدد پروپ نرم(ابزار دستی و یا مبدل) انجام می گردد بیمار هیچگونه احساس درد و یا عوارضی دریافت نخواهد کرد و صرفا پزشک با این ابزار نرم بر روی پوست بیمار حرکت کرده و با حرکت روی ناحیه مورد نظر رگ را یافته و بررسی می کند و این مبدل امواج صوتی تقویت شده ای را از میکروفون دریافت می کند و پس از آن اطلاعات دریافتی در یک کامپیوتر ذخیره می گردد تا با بررسی تغییراتی که حرکت سلولهای خونی بر روی امواج می دهند و نیز با دریافت تصاویر رگها از همان امواج پزشک بتواند اطلاعات بسیار مفیدی را دریافت نماید.
سونوگرافی داپلر کرانیال:
بهترین روش بررسی عروق مغزی است چرا که مزیت اصلی TCD (سونوگرافی داپلر کرانیال) نسبت به سایر روشهای بررسی عروق مغز غیر تهاجمی بودن آن است و بر خلاف روشهای دیگر مثل آنژیوگرافی و سیتی آنژیوگرافی مغز نیاز به تزریق ماده حاجب ندارد.
همچنین در سونوگرافی داپلر (TCD) هیچ اشعه ای به بیمار داده نمیشود
سونوگرافی داپلر کرانیالTCD در چه مواردی انجام میشود؟
بر اساس نظریه آکادمی نورولوژی آمریکا انجام سونوگرافی داپلر در موارد زیر توصیه میشود.
1- برای بررسی اختلالات عروقی مغز مثل تنگی یا گرفتگی رگهای مغز و کاروتید در افرادی که سابقه سکته مغزی و حوادث عروقی مغز داشته اند و یا در معرض خطر آن هستند مثل افراد مبتلا به دیابت فشار خون بالا، چاقی و چربی خون بالا سونوگرافی داپلر گزینه خوبی میباشد.
2- بررسی علت سرگیجه بخصوص در افراد مسنی که ممکن است سرگیجه ناشی از نارسایی خونرسانی مغز باشد.
3- در بچه هایی که کم خونی سلول داسی شکل دارند جهت ارزیابی جریان خون مغز و کاهش ریسک سکته مغزی در اثر گرفتگی عروق مغز، سونوگرافی داپلر نقش بسزایی دارد.
4- در کسانی که دچار خونریزیهای آراکنوئید مغزی شده اند جهت ارزیابی اسپاسم عروق مغز از سونوگرافی داپلر استفاده میشود.
آمادگی قبل از انجام سونوگرافی داپلر مغز
برای انجام TCD نیاز به آمادگی خاصی نیست و فقط توصیه میشود 2 ساعت قبل از انجام سونوگرافی داپلر از مصرف مواد حاوی نیکوتین مثل سیگار و قلیان خودداری شود، چون ممکن است باعث انقباض عروق خونی شود و نتایج غیر مطلوبی نشان دهد.
برای انجام سونوگرافی داپلر مغز بیمار باید به پشت دراز بکشد و یا روی صندلی نشسته باشد و در تمام مدت انجام سونوگرافی داپلر باید آرام باشد و صحبت نکند.
مدت زمان انجام سونوگرافی داپلر ترانس کرانیال و کاروتید حدود 20 دقیقه است.
متخصص مغز و اعصاب با آنالیز و تفسیر اطلاعات بدست آمده از سونوگرافی داپلر در صورت وجود سفتی یا تنگی رگها بهترین اقدامات پیشگیری کننده از سکته مغزی را شروع کند.چرا که درمان رگها بعد از سکته مغزی بسیار سخت است و در بسیاری موارد غیر قابل ترمیم و درمان میباشند و از این جهت سونوگرافی داپلر مغز در پیشگیری از سکته مغزی بسیار موثر است.
در ضمن سونوگرافی داپلر مغز کمک میکند تا همه کسانی که سابقه سکته مغزی را دارند با بررسی عروق توسط دستگاه TCD از سکته مغزی بعدی پیشگیری کند.
این روش کاملا بی خطرو غیر تهاجمی می باشد و حتی در کودکان و خانم های حامله بدون هیچکونه عارضه ای انجام می شود.