بروز فیزیکی رویاها

مقدمه

اختلال رفتار خواب REM (REM Sleep Behavior Disorder یا RBD) یک اختلال خواب است که در آن فرد در هنگام خواب REM، که مرحله‌ای از خواب است که در آن رویاها اتفاق می‌افتند، به صورت فیزیکی و حرکتی به رویاهای خود واکنش نشان می‌دهد. این اختلال می‌تواند منجر به آسیب به خود فرد یا شریک خوابش شود و تأثیرات جدی بر کیفیت زندگی و خواب داشته باشد. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی علل، علائم، تشخیص و درمان اختلال رفتار خواب REM خواهیم پرداخت.

۱. تعریف اختلال رفتار خواب REM

یک نوع اختلال خواب است که در آن فرد به جای اینکه در مرحله خواب REM بی‌حرکت باشد، حرکات فیزیکی انجام می‌دهد. این حرکات ممکن است شامل صحبت کردن، فریاد زدن، لگد زدن یا حتی انجام فعالیت‌های پیچیده‌تر مانند نشستن یا راه رفتن باشد. این اختلال معمولاً در مردان مسن‌تر شایع‌تر است و می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون باشد.

۲. مراحل خواب و نقش خواب REM

خواب به طور کلی به چند مرحله تقسیم می‌شود:

۲.۱ خواب غیر REM

این مرحله شامل سه مرحله است که از خواب سبک تا خواب عمیق متغیر است. در این مراحل، بدن آرام می‌شود و فعالیت‌های متابولیک کاهش می‌یابد.

۲.۲ خواب REM

خواب REM (Rapid Eye Movement) مرحله‌ای است که در آن چشم‌ها زیر پلک‌ها به سرعت حرکت می‌کنند و فعالیت مغزی افزایش می‌یابد. این مرحله معمولاً با رویاها همراه است و بدن در این مرحله دچار فلج موقتی می‌شود تا از بروز حرکات فیزیکی جلوگیری کند.

۳. علل اختلال رفتار خواب REM

علت دقیق هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما چندین عامل ممکن است در بروز این اختلال نقش داشته باشند:

۳.۱ بیماری‌های عصبی

ممکن است با بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون، آتروفی سیستم عصبی چندگانه و دمانس لوئی مرتبط باشد.

۳.۲ داروها

برخی داروها، به ویژه داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد روان‌پریشی، می‌توانند خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهند.

۳.۳ عوامل ژنتیکی

تحقیقات نشان داده‌اند که برخی افراد ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به اختلال رفتار خواب REM باشند.

۳.۴ آسیب‌های مغزی

آسیب‌های مغزی ناشی از تصادف یا سکته مغزی نیز ممکن است خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهند.

۴. علائم اختلال رفتار خواب REM

علائم شامل موارد زیر است:

• حرکات فیزیکی: فرد ممکن است در هنگام خواب حرکات شدید و ناگهانی انجام دهد، مانند لگد زدن یا چرخیدن.
• صداهای غیرطبیعی: صحبت کردن، فریاد زدن یا تولید صداهای دیگر در حین خواب.
• خطر آسیب: این حرکات می‌توانند منجر به آسیب به خود فرد یا شریک خوابش شوند.
• رویاهای واضح: افراد مبتلا معمولاً قادر به یادآوری جزئیات رویاهای خود هستند.

۵. تشخیص اختلال رفتار خواب REM

تشخیص اختلال رفتار خواب REM معمولاً شامل مراحل زیر است:

۵.۱ تاریخچه پزشکی

پزشک ممکن است از بیمار بخواهد تا درباره علائم خود صحبت کند و تاریخچه پزشکی او را بررسی کند. سوالاتی درباره زمان بروز علائم، شدت آن‌ها و تأثیر آن‌ها بر خواب و زندگی روزمره مطرح خواهد شد.

۵.۲ ارزیابی فیزیکی

پزشک ممکن است یک ارزیابی فیزیکی انجام دهد تا سایر مشکلات پزشکی که ممکن است باعث بروز علائم شوند را رد کند.

۵.۳ مطالعه خواب (Polysomnography)

در بسیاری از موارد، پزشک ممکن است یک مطالعه خواب تجویز کند که در آن فعالیت‌های مغزی، حرکات چشم، تنفس و ضربان قلب در طول شب ثبت می‌شود. این مطالعه می‌تواند کمک کند تا تشخیص دقیق‌تری برای اختلال رفتار خواب REM ارائه شود.

۶. درمان اختلال رفتار خواب REM

درمان اختلال رفتار خواب REM معمولاً شامل ترکیبی از داروها و تغییرات سبک زندگی است:

۶.۱ داروها

• داروهای بنزودیازپینی: این داروها می‌توانند به کاهش حرکات فیزیکی و بهبود کیفیت خواب کمک کنند.
• داروهای ضد افسردگی: برخی از داروهای ضد افسردگی نیز می‌توانند برای کنترل علائم مؤثر باشند.
• ملاتونین: این مکمل طبیعی می‌تواند به تنظیم چرخه خواب کمک کند و علائم را کاهش دهد.

۶.۲ تغییرات سبک زندگی

• ایجاد محیط امن: برای جلوگیری از آسیب، مهم است که محیط خواب ایمن باشد. حذف اشیاء تیز و خطرناک از اطراف تختخواب می‌تواند مفید باشد.
• تنظیم برنامه خواب: ایجاد یک برنامه منظم برای خواب و بیداری می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
• مدیریت استرس: روش‌های مدیریت استرس مانند مدیتیشن و یوگا می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند.

۷. تأثیرات اختلال رفتار خواب REM بر زندگی روزمره

اختلال رفتار خواب REM می‌تواند تأثیرات جدی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشد:

• مشکلات خواب: اختلال در خواب می‌تواند منجر به خستگی مزمن و کاهش تمرکز شود.
• مشکلات اجتماعی: افراد مبتلا ممکن است با مشکلاتی در روابط اجتماعی روبرو شوند، زیرا علائم ممکن است در موقعیت‌های عمومی رخ دهند.
• سلامت روان: اضطراب و افسردگی از جمله مشکلات روانی هستند که ممکن است ناشی از زندگی با اختلال رفتار خواب REM باشند.

نتیجه‌گیری

اختلال رفتار خواب REM یک اختلال شایع اما جدی است که تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد دارد. شناسایی علائم و مراجعه به پزشک برای تشخیص صحیح بسیار مهم است. با اتخاذ تغییرات مناسب در سبک زندگی و استفاده از درمان‌های مؤثر، افراد مبتلا به این اختلال می‌توانند کیفیت خواب خود را بهبود بخشند و از عوارض آن جلوگیری کنند.

کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.

جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.