نوشته ها
بیماریهای عروقی مغز
بیماریهای عروقی مغز: آنوریسم و آتروز
بیماریهای عروقی مغز به اختلالات و مشکلاتی اطلاق میشود که بر روی عروق خونی مغز تأثیر میگذارند. این بیماریها میتوانند منجر به عوارض جدی و حتی مرگ شوند. دو نوع شایع از این بیماریها شامل آنوریسم مغزی و آتروز عروقی مغز هستند. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی این دو بیماری، علل، علائم، روشهای تشخیص و درمان آنها خواهیم پرداخت.
▎آنوریسم مغزی
▎۱. تعریف
آنوریسم مغزی به تشکیل یک برآمدگی یا کیسه در دیواره عروق خونی مغز اشاره دارد. این برآمدگی میتواند به دلیل ضعف در دیواره عروق خونی ایجاد شود و در صورت بزرگ شدن، خطر پارگی و خونریزی را به همراه دارد.
▎۲. انواع آنوریسم
آنوریسمهای مغزی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- آنوریسمهای ساکولار: این نوع شایعترین نوع آنوریسم است و به شکل کیسهای در دیواره عروق خونی تشکیل میشود.
- آنوریسمهای فیوزی: این نوع نادرتر است و به صورت گستردهای در دیواره عروق خونی گسترش مییابد.
▎۳. علل
علل دقیق آنوریسمهای مغزی هنوز بهطور کامل شناخته نشدهاند، اما عوامل زیر ممکن است در بروز آنها نقش داشته باشند:
- فاکتورهای ژنتیکی: تاریخچه خانوادگی آنوریسم میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
- فشار خون بالا: فشار خون بالا میتواند به دیواره عروق آسیب برساند و خطر بروز آنوریسم را افزایش دهد.
- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن یکی از عوامل خطر مهم برای بروز آنوریسمهای مغزی است.
- سن و جنس: این بیماری بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال و در زنان شایعتر است.
▎۴. علائم
بسیاری از افراد مبتلا به آنوریسمهای کوچک هیچ علامتی ندارند. با این حال، در صورت بزرگ شدن یا پارگی آنوریسم، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند:
- سردرد شدید ناگهانی: بسیاری از بیماران از سردردی غیرقابل تحمل و ناگهانی شکایت دارند.
- مشکلات بینایی: مانند دوبینی یا کاهش بینایی.
- ضعف یا بیحسی: در یک طرف بدن.
- اختلالات گفتاری: مانند دشواری در صحبت کردن یا درک کلمات.
- تشنگی و حالت تهوع: همراه با استفراغ.
▎آتروز عروقی مغز
▎۱. تعریف
آتروز عروقی مغز به تنگ شدن یا انسداد عروق خونی مغز به دلیل تجمع چربی، کلسترول و سایر مواد در دیواره عروق اشاره دارد. این وضعیت میتواند منجر به کاهش جریان خون به مغز و در نتیجه بروز مشکلات جدی شود.
▎۲. علل
علل آتروز عروقی مغز مشابه با آتروز در دیگر قسمتهای بدن است و شامل موارد زیر میشود:
- فشار خون بالا: فشار خون بالا میتواند به آسیب دیواره عروق منجر شود.
- دیابت: دیابت کنترل نشده میتواند به آسیب عروقی منجر شود.
- چاقی: اضافه وزن و چاقی میتواند خطر بروز آتروز را افزایش دهد.
- عدم فعالیت بدنی: عدم تحرک فیزیکی میتواند به افزایش خطر ابتلا کمک کند.
- عوامل ژنتیکی: تاریخچه خانوادگی آتروز نیز میتواند نقش داشته باشد.
▎۳. علائم
علائم آتروز عروقی مغز ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سردرد: سردردهای مکرر یا شدید.
- اختلالات شناختی: مانند مشکلات حافظه یا تمرکز.
- ضعف یا بیحسی: در اندامها.
- خستگی مفرط: احساس خستگی دائمی یا ضعف عمومی.
▎روشهای تشخیص
▎۱. آزمایشات تصویربرداری
- CT اسکن (Computed Tomography): این روش تصویربرداری برای شناسایی خونریزی ناشی از پارگی آنوریسم استفاده میشود.
- MRI (Magnetic Resonance Imaging): MRI میتواند اطلاعات دقیقی درباره ساختار مغز و عروق خونی ارائه دهد و به شناسایی آتروز کمک کند.
- آنژیوگرافی مغزی: این روش شامل تزریق ماده رنگی به عروق خونی و تصویربرداری از آنها است که برای تشخیص آنوریسمها بسیار مؤثر است.
▎۲. آزمایشات خون
آزمایشات خون میتوانند برای ارزیابی عوامل خطر مانند کلسترول بالا، قند خون و عملکرد کلیوی انجام شوند.
▎۳. آزمونهای عصبی
آزمونهای عصبی برای ارزیابی عملکرد شناختی و حرکتی بیمار انجام میشود تا تأثیر بیماری بر روی سیستم عصبی مشخص شود.
▎درمان
▎۱. درمان آنوریسم
- نظارت فعال: در برخی موارد، پزشکان ممکن است تصمیم بگیرند که آنوریسم را تحت نظر قرار دهند تا از بزرگ شدن آن جلوگیری کنند.
- جراحی باز (Clipping): در این روش، جراح یک گیره بر روی پایه آنوریسم قرار میدهد تا جریان خون به آن قطع شود.
- روش اندوواسکولار (Endovascular Coiling): این روش شامل وارد کردن کویلهایی به داخل آنوریسم برای جلوگیری از خونریزی است.
▎۲. درمان آتروز
- تغییرات سبک زندگی: شامل رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و ترک سیگار.
- داروها: داروهایی مانند استاتینها برای کاهش کلسترول و داروهای ضد فشار خون برای کنترل فشار خون تجویز میشوند.
- جراحی: در موارد شدید، ممکن است جراحی برای باز کردن عروق مسدود شده یا ترمیم آسیبهای عروقی لازم باشد.
▎پیشگیری
پیشگیری از بیماریهای عروقی مغز شامل مدیریت عوامل خطر است. تغییرات سبک زندگی، مانند تغذیه سالم، ورزش منظم، کنترل فشار خون و قند خون، و ترک سیگار میتوانند به کاهش خطر ابتلا کمک کنند.
▎نتیجهگیری
بیماریهای عروقی مغز، مانند آنوریسم و آتروز، نیازمند توجه ویژهای هستند زیرا میتوانند تأثیرات جدی بر روی سلامت فرد داشته باشند. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند به کاهش خطر عوارض جدی کمک کند. آگاهی از علائم و عوامل خطر این بیماریها برای پیشگیری و مدیریت مؤثر آنها بسیار مهم است. همکاری بین پزشکان، بیماران و خانوادهها نقش کلیدی در ارائه بهترین مراقبت ممکن ایفا میکند.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.