نوشته ها
درمان بیماری پارکینسون
مروری بر درمانهای دارویی، جراحی و توانبخشی
مقدمه
بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی پیشرفته است که به دلیل کاهش سطح دوپامین در مغز ایجاد میشود. این بیماری معمولاً با علائمی مانند لرزش، سفتی عضلانی، کندی حرکتی و اختلالات تعادل همراه است. درمان بیماری پارکینسون به طور کلی شامل رویکردهای دارویی، جراحی و توانبخشی است. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی هر یک از این روشها خواهیم پرداخت.
۱. درمانهای دارویی
درمانهای دارویی معمولاً اولین خط درمان برای بیماران مبتلا به پارکینسون هستند. هدف از این درمانها کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران است.
۱.۱. لوودوپا (Levodopa)
لوودوپا یکی از مؤثرترین داروها برای درمان علائم حرکتی بیماری پارکینسون است. این دارو به عنوان پیشساز دوپامین عمل میکند و میتواند به افزایش سطح دوپامین در مغز کمک کند. لوودوپا معمولاً با کارbidopa ترکیب میشود تا جذب آن را افزایش دهد و عوارض جانبی را کاهش دهد.
عوارض جانبی: شامل حالت تهوع، سرگیجه و حرکات غیرارادی (دیسکینزی) میشود.
۱.۲. آگونیستهای دوپامینی
این داروها به طور مستقیم بر روی گیرندههای دوپامینی عمل میکنند و میتوانند به کاهش علائم حرکتی کمک کنند. از جمله آگونیستهای دوپامینی میتوان به پرامیپکسول (Pramipexole) و روتیگوتین (Rotigotine) اشاره کرد.
عوارض جانبی: خوابآلودگی، توهمات و مشکلات قلبی.
۱.۳. مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز B (MAO-B)
این دسته از داروها به کاهش تجزیه دوپامین در مغز کمک میکنند و میتوانند علائم بیماری را کاهش دهند. از جمله این داروها میتوان به سلیگیلین (Selegiline) و راساگیلین (Rasagiline) اشاره کرد.
عوارض جانبی: سردرد، حالت تهوع و مشکلات خواب.
۱.۴. داروهای ضدکولینرژیک
این داروها معمولاً برای کنترل لرزشها استفاده میشوند و بر روی سیستم عصبی تأثیر میگذارند. از جمله این داروها میتوان به بنزتروپین (Benztropine) اشاره کرد.
عوارض جانبی: خشکی دهان، یبوست و اختلالات حافظه.
۱.۵. سایر داروها
داروهای دیگری نیز ممکن است برای کنترل علائم بیماری پارکینسون استفاده شوند، از جمله:
- آمانتادین (Amantadine): برای کاهش حرکات غیرارادی.
- داروهای ضدافسردگی: برای مدیریت علائم افسردگی که ممکن است در بیماران مبتلا به پارکینسون شایع باشد.
۲. درمانهای جراحی
در مواردی که درمانهای دارویی نتوانند علائم را به طور مؤثر کنترل کنند یا عوارض جانبی قابل توجهی ایجاد کنند، ممکن است جراحی گزینهای مناسب باشد.
۲.۱. تحریک عمقی مغز (Deep Brain Stimulation – DBS)
تحریک عمقی مغز یکی از روشهای جراحی مؤثر برای درمان بیماری پارکینسون است. در این روش، الکترودهایی در نواحی خاصی از مغز (معمولاً هستههای قاعدهای) قرار داده میشود که با استفاده از یک دستگاه تحریککننده الکتریکی فعال میشوند.
مزایا:
- کاهش علائم حرکتی.
- کاهش نیاز به داروهای اضافی.
- بهبود کیفیت زندگی بیماران.
عوارض جانبی: شامل عفونت، خونریزی و تغییرات رفتاری.
۲.۲. جراحی تخریبکننده (Lesioning Surgery)
این روش شامل تخریب نواحی خاصی از مغز است که باعث ایجاد علائم بیماری میشود. این روش کمتر رایج است و معمولاً در موارد خاص مورد استفاده قرار میگیرد.
۳. توانبخشی
توانبخشی بخشی مهم از درمان بیماری پارکینسون است و میتواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
۳.۱. فیزیوتراپی
فیزیوتراپی میتواند به بیماران کمک کند تا قدرت عضلانی، تعادل و هماهنگی خود را بهبود بخشند. برنامههای فیزیوتراپی معمولاً شامل تمرینات کششی، تقویتی و تمرینات تعادلی هستند.
۳.۲. گفتاردرمانی
بیماران مبتلا به پارکینسون ممکن است با مشکلات گفتاری مواجه شوند. گفتاردرمانی میتواند به تقویت صدا و بهبود وضوح گفتار کمک کند.
۳.۳. کاردرمانی
کاردرمانی به بیماران کمک میکند تا مهارتهای روزمره خود را حفظ کنند و استقلال خود را افزایش دهند. این شامل تکنیکهایی برای مدیریت فعالیتهای روزانه مانند غذا خوردن، لباس پوشیدن و حمام کردن است.
۳.۴. فعالیتهای ورزشی
فعالیتهای ورزشی مانند یوگا، تایچی و پیادهروی میتوانند به بهبود تعادل و انعطافپذیری بیماران کمک کنند و همچنین احساس سلامت عمومی را افزایش دهند.
نتیجهگیری
درمان بیماری پارکینسون یک فرآیند پیچیده است که نیازمند ترکیبی از روشهای دارویی، جراحی و توانبخشی است. با توجه به اینکه هر بیمار ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشد، پزشکان باید برنامه درمانی را با توجه به وضعیت خاص هر بیمار تنظیم کنند. تشخیص زودهنگام و مداخله مناسب میتواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به پارکینسون داشته باشد و باعث کاهش علائم و بهبود عملکرد روزمره آنها شود.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.