اسکلروز چندگانه (MS)

اسکلروز چندگانه (Multiple Sclerosis یا MS) یک بیماری خودایمنی مزمن است که سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری به دلیل حمله سیستم ایمنی به غلاف میلین که عصب‌ها را احاطه کرده و محافظت می‌کند، ایجاد می‌شود. آسیب به میلین منجر به اختلال در انتقال سیگنال‌های عصبی و بروز علائم متنوعی می‌شود. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی نشانه‌ها، روش‌های تشخیص شامل نوار عصب و MRI، و گزینه‌های درمانی در مورد اسکلروز چندگانه خواهیم پرداخت.

۱. نشانه‌ها

نشانه‌های اسکلروز چندگانه می‌توانند بسیار متنوع باشند و بسته به ناحیه آسیب‌دیده در سیستم عصبی مرکزی متفاوتند. برخی از نشانه‌های رایج شامل موارد زیر است:

• مشکلات حرکتی: ضعف در عضلات، عدم تعادل و هماهنگی، و لرزش می‌تواند از علائم حرکتی باشد. برخی از بیماران ممکن است دچار اسپاسم و سفتی عضلانی شوند.
• اختلالات حسی: بیماران ممکن است احساس بی‌حسی، سوزن‌سوزن شدن یا درد در نواحی مختلف بدن را تجربه کنند. این احساسات معمولاً در نواحی دست‌ها و پاها شایع‌تر هستند.
• مشکلات بینایی: اختلالات بینایی شامل تاری دید، دوبینی و درد در هنگام حرکت چشم می‌تواند از نشانه‌های MS باشد. التهاب عصب بینایی (نوریت اپتیک) یکی از نشانه‌های اولیه این بیماری است.
• خستگی: خستگی شدید و مداوم یکی از شایع‌ترین علائم در بیماران مبتلا به اسکلروز چندگانه است و می‌تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.
• مشکلات شناختی و عاطفی: برخی از بیماران ممکن است با مشکلات حافظه، تمرکز و تفکر انتقادی مواجه شوند. همچنین، تغییرات خلق و خو و افسردگی نیز در این بیماران شایع است.

۲. روش‌های تشخیص

تشخیص اسکلروز چندگانه معمولاً به ترکیبی از تاریخچه پزشکی، معاینه بالینی و آزمایش‌های تشخیصی نیاز دارد. دو روش اصلی شامل نوار عصب و MRI هستند:

• نوار عصب: این آزمایش به ارزیابی عملکرد عصب‌ها و سرعت انتقال سیگنال‌های عصبی کمک می‌کند. در MS، ممکن است سرعت انتقال سیگنال‌ها کاهش یابد یا اختلال در عملکرد عصب‌ها مشاهده شود. نوار عصب می‌تواند به تشخیص آسیب به عصب‌ها و میلین کمک کند.
• MRI (تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی): MRI یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیصی در MS است. این روش تصویربرداری به پزشکان کمک می‌کند تا نواحی آسیب‌دیده در مغز و نخاع را مشاهده کنند. در بیماران مبتلا به MS، نواحی به نام پلاک‌های MS که ناشی از آسیب به میلین هستند، قابل مشاهده‌اند. MRI همچنین می‌تواند به تشخیص حملات جدید و پیشرفت بیماری کمک کند.

۳. گزینه‌های درمانی

در حال حاضر، درمان قطعی برای اسکلروز چندگانه وجود ندارد، اما گزینه‌های درمانی مختلفی برای مدیریت علائم و کاهش پیشرفت بیماری وجود دارد:

• داروهای اصلاح‌کننده بیماری (DMTs): این داروها به کاهش تعداد حملات و پیشرفت بیماری کمک می‌کنند. برخی از این داروها شامل اینترفرون‌ها (مثل Avonex و Rebif) و داروهای جدیدتر مانند اوکریلوزوماب (Ocrevus) و ناتالیزوماب (Tysabri) هستند.
• درمان‌های علامتی: این درمان‌ها به کاهش علائم خاص کمک می‌کنند. برای مثال، داروهای ضدافسردگی برای مدیریت افسردگی و داروهای ضد اسپاسم برای کنترل اسپاسم‌های عضلانی تجویز می‌شوند.
• فیزیوتراپی: فیزیوتراپی می‌تواند به بهبود توانایی حرکتی و تعادل بیماران کمک کند. تمرینات مخصوص می‌تواند به کاهش خستگی و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
• پشتیبانی روانی و اجتماعی: مشاوره و حمایت اجتماعی برای کمک به بیماران در کنار آمدن با چالش‌های عاطفی و روانی بیماری بسیار مهم است.

نتیجه‌گیری

اسکلروز چندگانه یک بیماری پیچیده و چالش‌برانگیز است که تأثیرات عمیقی بر زندگی فرد دارد. شناسایی زودهنگام نشانه‌ها و استفاده از روش‌های تشخیصی مناسب می‌تواند به مدیریت بهتر بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. با وجود عدم وجود درمان قطعی، گزینه‌های درمانی موجود می‌توانند به کاهش علائم و پیشرفت بیماری کمک کرده و زندگی بیماران را بهبود بخشند.

کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.

جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.