نوشته ها
اختلالات حرکتی (دیستونی و تورت)
اختلالات حرکتی
اختلالات حرکتی گروهی از بیماریها هستند که بر توانایی فرد در کنترل حرکات بدن تأثیر میگذارند. این اختلالات میتوانند به دلیل آسیب به سیستم عصبی مرکزی یا محیطی ایجاد شوند و شامل انواع مختلفی از جمله دیستونی و تورت هستند. این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی این دو اختلال، روشهای تشخیص و درمان آنها میپردازد.
▎دیستونی
دیستونی یک اختلال حرکتی است که با انقباضات غیرارادی و مداوم عضلات مشخص میشود. این انقباضات میتوانند باعث حرکات غیرطبیعی و وضعیتهای نامناسب بدن شوند. دیستونی میتواند در یک ناحیه خاص از بدن (موضعی) یا در چند ناحیه (عمومی) رخ دهد.
▎علل
علل دیستونی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- ارثی: برخی از انواع دیستونی ممکن است به صورت خانوادگی منتقل شوند.
- آسیبهای مغزی: ضربه به سر، سکته مغزی یا عفونتهای مغزی میتوانند منجر به دیستونی شوند.
- داروها: مصرف برخی داروها، به ویژه داروهای ضد روانپریشی، میتواند باعث ایجاد دیستونی شود.
▎علائم
علائم دیستونی شامل:
- انقباضات عضلانی غیرارادی
- حرکات پیچشی یا چرخشی غیرطبیعی
- درد یا ناراحتی در ناحیه آسیبدیده
- اختلال در عملکرد حرکتی روزمره
▎تشخیص
تشخیص دیستونی معمولاً شامل مراحل زیر است:
- معاینه بالینی: پزشک با بررسی تاریخچه پزشکی و علائم بیمار، وضعیت او را ارزیابی میکند.
- تصویربرداری: آزمایشهایی مانند MRI یا CT scan برای شناسایی هرگونه آسیب ساختاری در مغز انجام میشود.
- آزمونهای عملکردی: ارزیابی تواناییهای حرکتی و عملکرد عضلات نیز ممکن است انجام شود.
▎درمان
درمان دیستونی بستگی به شدت و نوع آن دارد و میتواند شامل موارد زیر باشد:
- دارو درمانی: داروهایی مانند آنتیکولینرژیکها، باکلوفن و داروهای ضد روانپریشی ممکن است تجویز شوند.
- سم بوتولینیوم: تزریق سم بوتولینیوم به عضلات مورد نظر میتواند انقباضات غیرارادی را کاهش دهد.
- فیزیوتراپی: برنامههای فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و بهبود هماهنگی حرکتی طراحی میشوند.
- جراحی: در موارد شدید، جراحیهایی مانند تحریک عمقی مغز ممکن است انجام شود.
▎تورت
اختلال تورت (Tourette Syndrome) یک اختلال عصبی-تکاملی است که با وجود حرکات تکراری (تیکها) و صداهای غیرارادی مشخص میشود. این اختلال معمولاً در دوران کودکی شروع میشود و ممکن است در طول زندگی ادامه یابد.
▎علل
علل دقیق اختلال تورت هنوز مشخص نیست، اما عوامل زیر ممکن است در بروز آن نقش داشته باشند:
- ژنتیک: وجود تاریخچه خانوادگی اختلال تورت میتواند ریسک ابتلا به این اختلال را افزایش دهد.
- عوامل محیطی: عفونتها، استرس و عوامل محیطی دیگر ممکن است تأثیرگذار باشند.
▎علائم
علائم تورت شامل:
- تیکهای حرکتی: حرکات غیرارادی مانند پلک زدن، تکان دادن سر یا حرکات دست.
- تیکهای صوتی: صداهای غیرارادی مانند سرفه، خرخر یا فحش دادن.
- تغییرات رفتاری: برخی بیماران ممکن است دچار مشکلات توجه یا اختلالات رفتاری نیز شوند.
▎تشخیص
تشخیص اختلال تورت معمولاً شامل مراحل زیر است:
- معاینه بالینی: پزشک با بررسی تاریخچه پزشکی و علائم بیمار، وضعیت او را ارزیابی میکند.
- نظارت بر رفتار: مشاهده رفتار بیمار در طول زمان برای شناسایی الگوهای تیک.
- آزمونهای روانشناختی: ارزیابی تواناییهای شناختی و رفتاری بیمار.
▎درمان
درمان اختلال تورت بستگی به شدت علائم دارد و میتواند شامل موارد زیر باشد:
- دارو درمانی: داروهایی مانند ریسپریدون و هالوپریدول برای کنترل تیکها تجویز میشوند.
- رفتار درمانی: روشهایی مانند رفتار درمانی شناختی (CBT) برای کمک به مدیریت علائم استفاده میشود.
- آموزش و حمایت: آموزش خانوادهها و معلمان درباره اختلال تورت برای ایجاد محیط حمایتی برای بیماران مهم است.
▎نتیجهگیری
اختلالات حرکتی مانند دیستونی و تورت تأثیرات عمیق و طولانیمدتی بر کیفیت زندگی بیماران دارند. تشخیص سریع و درمان مناسب این اختلالات میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا کمک کند. همچنین، آگاهی عمومی درباره این اختلالات و حمایت از بیماران و خانوادههای آنها بسیار مهم است. با پیشرفتهای علمی و پزشکی، امید به زندگی بهتر برای افراد مبتلا به این اختلالات روزبهروز بیشتر میشود.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.