نوشته ها
ارتباط بین اختلالات خواب
آپنه خواب، و بروز بیماریهای عصبی
اختلالات خواب به عنوان یک مشکل شایع در جوامع مدرن شناخته میشوند و میتوانند تأثیرات جدی بر روی کیفیت زندگی، سلامت جسمی و روانی افراد داشته باشند. یکی از اختلالات خواب که به طور خاص توجه زیادی را به خود جلب کرده است، آپنه خواب است. این اختلال میتواند تأثیرات قابل توجهی بر روی سیستم عصبی و افزایش خطر بروز بیماریهای مغزی مانند زوال عقل، بیماری پارکینسون و سکته مغزی داشته باشد. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی ارتباط بین اختلالات خواب، به ویژه آپنه خواب، و بروز بیماریهای عصبی خواهیم پرداخت.
▎اختلالات خواب: تعاریف و انواع
اختلالات خواب شامل هر نوع اختلالی است که بر روی کیفیت، مدت یا زمان خواب تأثیر میگذارد. این اختلالات میتوانند به انواع مختلفی تقسیم شوند:
- آپنه خواب: این اختلال شامل توقفهای مکرر تنفس در طول خواب است که میتواند منجر به کاهش سطح اکسیژن خون و بیداریهای ناخواسته شود.
- بیخوابی: مشکل در شروع یا حفظ خواب که میتواند به دلیل استرس، اضطراب یا مشکلات پزشکی دیگر ایجاد شود.
- خوابآلودگی روزانه: احساس خستگی و خوابآلودگی در طول روز که میتواند ناشی از اختلالات خواب باشد.
- خوابگردی: حرکات غیرارادی در حین خواب که معمولاً در مرحله خواب عمیق رخ میدهد.
▎آپنه خواب: علل و عوارض
▎علل
آپنه خواب معمولاً به دو نوع تقسیم میشود:
- آپنه خواب انسدادی: ناشی از انسداد مجاری تنفسی در هنگام خواب که معمولاً به دلیل اضافهوزن، بزرگ بودن لوزهها یا ساختار آناتومیکی خاص ایجاد میشود.
- آپنه خواب مرکزی: ناشی از عدم ارسال سیگنالهای مناسب از مغز به عضلات تنفسی.
▎عوارض
عوارض آپنه خواب میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خستگی مزمن: بیداریهای مکرر در شب منجر به خستگی و کاهش کارایی در طول روز میشود.
- مشکلات قلبی: افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا، نارسایی قلبی و سکته قلبی.
- اختلالات شناختی: مشکلات حافظه، تمرکز و تصمیمگیری.
▎ارتباط بین اختلالات خواب و بیماریهای مغزی
▎۱. زوال عقل
تحقیقات نشان دادهاند که اختلالات خواب، به ویژه آپنه خواب، با افزایش خطر بروز زوال عقل مرتبط هستند. کمبود خواب میتواند منجر به تجمع پروتئینهای سمی در مغز شود که مرتبط با بیماری آلزایمر هستند. همچنین، اختلالات خواب میتوانند باعث التهاب عصبی شوند که یکی از عوامل خطر برای زوال عقل محسوب میشود.
▎۲. بیماری پارکینسون
بیماری پارکینسون یکی دیگر از بیماریهای عصبی است که با اختلالات خواب ارتباط دارد. بسیاری از بیماران مبتلا به پارکینسون دچار مشکلات خواب مانند بیخوابی و آپنه خواب هستند. این اختلالات میتوانند علائم بیماری را تشدید کرده و کیفیت زندگی بیماران را کاهش دهند.
▎۳. سکته مغزی
تحقیقات نشان دادهاند که آپنه خواب میتواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد. توقفهای مکرر تنفس در طول شب منجر به کاهش سطح اکسیژن خون و ایجاد شرایط نامساعد برای مغز میشود. همچنین، اختلالات خواب میتوانند باعث افزایش فشار خون و التهاب شوند که هر دو عامل خطر برای سکته مغزی هستند.
▎مکانیسمهای ارتباط
چندین مکانیسم ممکن وجود دارد که توضیح میدهد چرا اختلالات خواب میتوانند با بیماریهای مغزی مرتبط باشند:
- التهاب: اختلالات خواب میتوانند منجر به افزایش سطوح التهاب در بدن شوند. التهاب مزمن یکی از عوامل خطر برای بسیاری از بیماریهای عصبی است.
- کمبود اکسیژن: آپنه خواب میتواند منجر به کاهش سطح اکسیژن در خون شود که تأثیر منفی بر روی عملکرد سلولهای مغزی دارد.
- تجمع پروتئینهای سمی: کمبود خواب میتواند منجر به تجمع پروتئینهایی مانند بتا آمیلوئید شود که با بیماری آلزایمر مرتبط هستند.
- اختلال در ریتم circadian: اختلال در الگوهای خواب میتواند باعث اختلال در ریتم circadian بدن شود که تأثیرات منفی بر روی سلامت عمومی و عملکرد مغز دارد.
▎تشخیص و درمان اختلالات خواب
▎تشخیص
تشخیص اختلالات خواب معمولاً شامل تاریخچه پزشکی کامل، معاینات بالینی و آزمایشهای مخصوص مانند پلیسومنوگرافی (PSG) است که فعالیت مغز، تنفس و ضربان قلب را در طول خواب اندازهگیری میکند.
▎درمان
درمان اختلالات خواب بسته به نوع آن متفاوت است:
- آپنه خواب: درمان ممکن است شامل استفاده از دستگاه CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) برای حفظ مجاری تنفسی باز باشد. در برخی موارد، جراحی نیز ممکن است لازم باشد.
- بیخوابی: درمان شامل مشاوره روانشناختی، تغییر سبک زندگی و در برخی موارد داروهای خوابآور است.
- خوابآلودگی روزانه: درمان ممکن است شامل تغییرات در عادات خواب و مصرف مکملها یا داروهای خاص باشد.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.