نوشته ها
سندرمهای عصبی (سندرم گیلن باره)
سندرمهای عصبی: بررسی سندرم گیلن باره، روشهای تشخیص و درمان
سندرمهای عصبی گروهی از اختلالات هستند که به دلیل آسیب به سیستم عصبی ایجاد میشوند و میتوانند تأثیرات عمیقی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشند. یکی از این سندرمها، سندرم گیلن باره (Guillain-Barré Syndrome) است که یک اختلال نادر ولی جدی در سیستم عصبی محیطی محسوب میشود. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی سندرم گیلن باره، روشهای تشخیص و درمان آن خواهیم پرداخت.
▎سندرم گیلن باره چیست؟
▎۱. تعریف و علل
سندرم گیلن باره یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اعصاب محیطی حمله میکند. این سندرم معمولاً پس از عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، مانند عفونت با ویروس زیکا یا باکتری کمپیلوباکتر ژژونی، رخ میدهد. در این حالت، سیستم ایمنی به غلاف میلین اعصاب حمله کرده و منجر به التهاب و آسیب به اعصاب میشود.
▎۲. علائم
علائم سندرم گیلن باره معمولاً به طور ناگهانی شروع میشوند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- ضعف عضلانی: معمولاً از پاها شروع میشود و به سمت بالا (به سمت دستها) پیشرفت میکند.
- بیحسی یا سوزنسوزن شدن: این احساسات معمولاً در پاها و دستها ظاهر میشوند.
- مشکلات تعادل و هماهنگی: بیمار ممکن است دچار مشکل در حفظ تعادل شود.
- درد: دردهای عضلانی و عصبی ممکن است وجود داشته باشد.
- مشکلات تنفسی: در موارد شدید، ضعف عضلات تنفسی ممکن است رخ دهد.
▎روشهای تشخیص سندرم گیلن باره
▎۱. تاریخچه پزشکی
پزشک ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و به دنبال علائم و نشانههای خاص خواهد بود. اطلاعات در مورد عفونتهای قبلی، زمان شروع علائم و نوع علائم بسیار مهم هستند.
▎۲. معاینه فیزیکی
معاینه فیزیکی شامل ارزیابی قدرت عضلانی، حساسیت و رفلکسها است. پزشک ممکن است ضعف عضلانی و کاهش رفلکسها را بررسی کند.
▎۳. آزمونهای تشخیصی
چندین آزمون برای تأیید تشخیص سندرم گیلن باره وجود دارد:
- نوار عصب: این آزمون برای اندازهگیری سرعت انتقال سیگنالهای عصبی انجام میشود. کاهش سرعت انتقال سیگنالها ممکن است نشاندهنده آسیب به اعصاب باشد.
- پونکسیون لومبار: در این آزمایش، مایع مغزی نخاعی از ستون فقرات جمعآوری میشود تا وجود پروتئینهای غیرطبیعی یا التهاب بررسی شود. در بیماران مبتلا به گیلن باره، معمولاً میزان پروتئین افزایش مییابد.
- تصویربرداری: MRI میتواند برای رد کردن دیگر شرایط پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
▎درمان سندرم گیلن باره
▎۱. درمانهای اولیه
درمان سندرم گیلن باره معمولاً شامل بستری شدن در بیمارستان است، زیرا در برخی موارد ممکن است نیاز به مراقبتهای ویژه وجود داشته باشد. دو روش اصلی درمان عبارتند از:
▎الف) ایمونوتراپی
- گلوبولین ایمنی داخل وریدی (IVIG): این درمان شامل تزریق گلوبولین ایمنی به بیمار است تا سیستم ایمنی بدن را تنظیم کند و از حمله به اعصاب جلوگیری نماید.
- پلاسمافرز (Plasmapheresis): در این روش، پلاسمای خون بیمار جدا شده و سپس مایعات جدیدی جایگزین آن میشود. این کار به حذف آنتیبادیهای مضر کمک میکند.
▎ب) حمایتهای حمایتی
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی میتواند به تقویت عضلات و بازگرداندن عملکرد حرکتی کمک کند.
- کار درمانی: کار درمانی به بیماران کمک میکند تا مهارتهای روزمره خود را بازیابند.
▎۲. مدیریت عوارض
بیماران مبتلا به سندرم گیلن باره ممکن است با عوارضی مانند مشکلات تنفسی یا عفونتهای ثانویه مواجه شوند. مدیریت این عوارض بسیار مهم است و ممکن است نیاز به مراقبتهای ویژه داشته باشد.
▎۳. پیگیری و بازتوانی
بسیاری از بیماران پس از درمان اولیه نیاز به پیگیری طولانیمدت دارند. بازتوانی شامل فیزیوتراپی، کار درمانی و مشاوره روانشناختی میتواند به بیماران کمک کند تا به زندگی روزمره خود بازگردند.
▎پیشآگهی
پیشآگهی سندرم گیلن باره متغیر است. بسیاری از بیماران با درمان مناسب بهبود مییابند، اما برخی ممکن است عوارض طولانیمدت مانند ضعف عضلانی یا مشکلات حسی را تجربه کنند. به طور کلی، بیشتر بیماران طی چند ماه تا یک سال بهبود قابل توجهی را تجربه میکنند.
▎نتیجهگیری
سندرم گیلن باره یک اختلال عصبی جدی است که نیازمند تشخیص سریع و درمان مناسب است. با توجه به پیچیدگی این بیماری، همکاری بین پزشکان، فیزیوتراپیستها و سایر متخصصان برای ارائه بهترین مراقبت ممکن برای بیماران بسیار مهم است. آگاهی از علائم و نشانهها، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی بیماران داشته باشد. با پیشرفتهای علمی و پزشکی، امید به زندگی بهتر برای افرادی که با این اختلال مواجه هستند، روزبهروز بیشتر میشود.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.