نوشته ها
عوارض حملات پانیک
پیامدهای روانی، رفتاری و اجتماعی
مقدمه
حملات پانیک یا حملات وحشتزدگی، دورههایی ناگهانی از ترس شدید هستند که معمولاً بدون هشدار قبلی رخ میدهند. افراد در هنگام این حملات ممکن است دچار تپش قلب، تعریق، لرزش، تنگی نفس و احساس مرگ قریبالوقوع شوند. در حالیکه این حملات اغلب کوتاهمدتاند، اما تأثیرات آنها میتواند عمیق و طولانیمدت باشد. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی عوارض احتمالی حملات پانیک، از جمله اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن، سوء مصرف مواد مخدر و افکار خودکشی میپردازد.
۱.اضطراب مزمن
حملات پانیک اغلب با اختلال اضطراب فراگیر (GAD) همراهاند. پس از چندین حمله، فرد ممکن است دائماً نگران وقوع حمله بعدی باشد. این ترس مداوم میتواند منجر به اضطراب مزمن شود، که بر کیفیت زندگی، روابط اجتماعی، کار و عملکرد تحصیلی تأثیر منفی میگذارد.
علائم اضطراب مزمن در مبتلایان به حملات پانیک:
نگرانی بیشازحد و غیرقابلکنترل
اختلال در تمرکز
تنش عضلانی و تحریکپذیری
۲.افسردگی
ارتباطی دوسویه میان حملات پانیک و افسردگی وجود دارد. از یک سو، تکرار حملات و محدودیتهای ناشی از آنها میتواند منجر به احساس ناامیدی و افسردگی شود؛ از سوی دیگر، افسردگی نیز میتواند شدت و تکرار حملات پانیک را افزایش دهد.
نشانههای افسردگی در مبتلایان به حملات پانیک:
بیعلاقگی به فعالیتهای روزمره
احساس بیارزشی یا گناه شدید
خستگی مفرط و کاهش انرژی
تغییرات در اشتها و خواب
افکار مرگ یا خودکشی
۳.اختلالات خوردن
در برخی افراد، حملات پانیک با مشکلاتی در الگوهای تغذیه همراه میشود. اضطراب شدید ممکن است موجب بیاشتهایی یا پرخوری عصبی شود. این رفتارها اغلب بهعنوان راهی برای مقابله با استرس یا تلاش برای کنترل وضعیت ذهنی به کار میروند.
رایجترین اختلالات خوردن مرتبط با حملات پانیک:
بیاشتهایی عصبی (Anorexia Nervosa): اجتناب شدید از غذا خوردن به دلیل ترس از افزایش وزن یا از دست دادن کنترل
پرخوری عصبی (Bulimia Nervosa): دورههای پرخوری افراطی همراه با رفتارهای جبرانی مانند استفراغ عمدی یا استفاده از ملینها
اختلال پرخوری (Binge Eating Disorder): خوردن حجم زیادی از غذا در مدت زمان کوتاه همراه با احساس گناه و بیاختیاری
۴.سوء مصرف مواد مخدر و الکل
برخی افراد برای کاهش یا کنترل اضطراب ناشی از حملات پانیک، به مصرف مواد مخدر یا الکل روی میآورند. اگرچه این مواد ممکن است بهطور موقت علائم اضطراب را کاهش دهند، اما در درازمدت وابستگی ایجاد کرده و وضعیت روانی فرد را بدتر میکنند.
مواد رایج در سوء مصرف:
الکل
بنزودیازپینها (مانند دیازپام یا آلپرازولام)
مواد مخدر غیرقانونی (مانند حشیش، آمفتامین، کوکائین)
داروهای تجویزی بدون نظارت پزشک
۵.افکار خودکشی و خودآزاری
حملات پانیک مکرر و ناتوانکننده میتوانند احساس ناامیدی عمیق و بیپناهی ایجاد کنند. در برخی افراد، این احساسات ممکن است به افکار خودکشی یا رفتارهای خودآزاری منجر شود، بهویژه اگر فرد دچار افسردگی یا احساس انزوا باشد.
علائم هشداردهنده:
صحبت در مورد بیارزشی زندگی
کنار گذاشتن ناگهانی امور مهم یا واگذاری وسایل شخصی
انزوای شدید اجتماعی
رفتارهای پرخطر یا بیپروا
۶.اختلالات اجتماعی و عملکردی
حملات پانیک میتوانند منجر به اجتناب از مکانها یا موقعیتهایی شوند که فرد فکر میکند ممکن است در آنها دچار حمله شود (شرایطی که به عنوان آگورافوبیا شناخته میشود). این وضعیت میتواند فعالیتهای اجتماعی و حرفهای فرد را به شدت محدود کند.
نتایج عملکردی حملات پانیک:
ترک کار یا تحصیل
قطع روابط دوستانه یا خانوادگی
خانهنشینی و انزوای اجتماعی
وابستگی بیش از حد به اطرافیان
نتیجهگیری
حملات پانیک، گرچه در ظاهر موقتیاند، اما میتوانند تأثیرات گستردهای بر سلامت روانی و جسمی فرد بگذارند. از اضطراب مزمن گرفته تا افسردگی، سوء مصرف مواد و حتی افکار خودکشی، این اختلال نیازمند تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر است. استفاده از روشهای درمانی مانند رواندرمانی (بهویژه CBT)، دارودرمانی و آموزش مهارتهای مقابلهای میتواند در کاهش شدت و دفعات حملات مؤثر باشد و از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.