نوشته ها
شب ادراری
ادرار کردن در رختخواب در طول شب
مقدمه
شبادراری یا انوریز (Enuresis) به وضعیتی اطلاق میشود که در آن فرد به طور غیر ارادی در خواب و معمولاً در سنین کودکی، ادرار میکند. این اختلال میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و به ویژه برای کودکان و خانوادههای آنها میتواند چالشبرانگیز باشد. در این مقاله از سایت کلینیک مغز و اعصاب اصفهان، به بررسی علل، علائم، تشخیص، درمان و تأثیرات شبادراری خواهیم پرداخت.
۱. تعریف شبادراری
شبادراری به دو نوع تقسیم میشود:
۱.۱ شبادراری اولیه
این نوع شبادراری به وضعیتی اشاره دارد که در آن کودک هرگز به طور کامل کنترل ادرار خود را در طول شب نداشته است. این نوع معمولاً شایعتر است و بیشتر در کودکان زیر ۶ سال مشاهده میشود.
۱.۲ شبادراری ثانویه
این نوع به وضعیتی اطلاق میشود که کودک پس از دورهای از کنترل ادرار، دوباره دچار شبادراری میشود. این نوع ممکن است به دلیل استرس، تغییرات زندگی یا مشکلات پزشکی ایجاد شود.
۲. شیوع شبادراری
طبق آمار، حدود ۱۵-۲۰ درصد از کودکان ۵ ساله و ۵-۱۰ درصد از کودکان ۷ ساله دچار شبادراری هستند. با افزایش سن، این درصد کاهش مییابد و در بزرگسالی به حدود ۱% میرسد.
۳. علل شبادراری
علل شبادراری میتوانند متنوع باشند و شامل عوامل جسمی، روانی و محیطی هستند:
۳.۱ عوامل جسمی
- نقص در سیستم عصبی: ممکن است مغز نتواند سیگنالهای لازم برای بیدار کردن فرد هنگام پر شدن مثانه را ارسال کند.
- عوامل ژنتیکی: شبادراری ممکن است جنبه وراثتی داشته باشد. اگر یکی از والدین دچار این مشکل باشد، احتمال وقوع آن در فرزند نیز افزایش مییابد.
- عفونتهای ادراری: عفونتهای ادراری میتوانند باعث تحریک مثانه و افزایش نیاز به ادرار شوند.
- مشکلات ساختاری: برخی مشکلات ساختاری در دستگاه ادراری نیز میتوانند باعث بروز این اختلال شوند.
۳.۲ عوامل روانی
- استرس: تغییرات در زندگی مانند جابجایی، جدایی والدین یا ورود به مدرسه جدید میتواند منجر به بروز شبادراری شود.
- اضطراب: اضطرابهای اجتماعی یا خانوادگی نیز ممکن است بر کنترل ادرار تأثیر بگذارند.
۳.۳ عوامل محیطی
- عادات خواب: خواب عمیق و عدم بیداری به موقع برای رفتن به دستشویی میتواند باعث بروز شبادراری شود.
- مصرف مایعات: مصرف زیاد مایعات قبل از خواب میتواند خطر بروز شبادراری را افزایش دهد.
۴. علائم شبادراری
علائم شبادراری شامل موارد زیر است:
- ادرار کردن در رختخواب: این علامت اصلی است که معمولاً در طول خواب شبانه رخ میدهد.
- احساس شرمندگی یا خجالت: کودک ممکن است احساس شرمندگی کند و از بیان مشکل خود امتناع ورزد.
- تکرار مشکل: بروز مکرر شبادراری در طول هفته یا ماه.
۵. تشخیص شبادراری
تشخیص شبادراری معمولاً شامل مراحل زیر است:
۵.۱ تاریخچه پزشکی
پزشک ممکن است از والدین بخواهد تا درباره تاریخچه پزشکی کودک صحبت کنند و اطلاعاتی درباره الگوهای خواب، عادات ادراری و وضعیت روانی او جمعآوری کند.
۵.۲ ارزیابی فیزیکی
پزشک ممکن است یک ارزیابی فیزیکی انجام دهد تا سایر مشکلات پزشکی که ممکن است باعث بروز علائم شوند را رد کند.
۵.۳ آزمایشات تشخیصی
در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایشاتی مانند تجزیه و تحلیل ادرار یا سونوگرافی کلیه و مثانه را تجویز کند تا مشکلات احتمالی را شناسایی کند.
۶. درمان شبادراری
درمان شبادراری معمولاً شامل ترکیبی از روشهای رفتاری، دارویی و مشاوره است:
۶.۱ روشهای رفتاری
- آموزش به کودک: آموزش کودک درباره کنترل مثانه و ایجاد عادتهای مناسب قبل از خواب.
- استفاده از زنگ هشدار: استفاده از زنگ هشدار برای بیدار کردن کودک هنگام پر شدن مثانه.
- تنظیم مصرف مایعات: محدود کردن مصرف مایعات قبل از خواب.
۶.۲ داروها
در موارد شدید، پزشک ممکن است داروهایی مانند DDAVP (Desmopressin) تجویز کند که به کاهش تولید ادرار کمک میکند.
۶.۳ مشاوره روانشناختی
اگر شبادراری ناشی از عوامل روانی باشد، مشاوره با یک روانشناس یا مشاور میتواند مفید باشد.
۷. تأثیرات شبادراری بر زندگی کودک
شبادراری میتواند تأثیرات عمیقی بر زندگی کودک و خانواده داشته باشد:
۷.۱ مشکلات اجتماعی
کودکان مبتلا به شبادراری ممکن است احساس خجالت کنند و از شرکت در فعالیتهای اجتماعی مانند خوابگاهها یا مهمانیها خودداری کنند.
۷.۲ مشکلات عاطفی
این اختلال میتواند منجر به کاهش اعتماد به نفس و ایجاد اضطراب یا افسردگی در کودک شود.
۷.۳ تأثیر بر روابط خانوادگی
شبادراری ممکن است باعث تنش در روابط خانوادگی شود و والدین را نگران کند.
نتیجهگیری
شبادراری یک اختلال شایع در کودکان است که میتواند تأثیرات منفی بر زندگی فرد و خانواده داشته باشد. شناسایی علل و مراجعه به پزشک برای تشخیص صحیح بسیار مهم است. با اتخاذ روشهای درمانی مناسب و حمایت خانواده، بسیاری از کودکان میتوانند بر این مشکل غلبه کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید.
جهت اطلاع بیشتر در کانال تلگرام کلینیک مغز و اعصاب نورون اصفهان عضو شوید.